خانه / گردشگری / مراغه شهری به قدمت دایناسورها

مراغه شهری به قدمت دایناسورها

مراغه شهری به قدمت دایناسورها

مَراغه یکی از شهرهای مهم وبزرگ ودرعین حال بسیار زیبا در استان آذربایجان شرقی و مرکز اداری شهرستان ویژه مراغه است.

این شهر در کنار رودخانهٔ صوفی‌چای در دامنهٔ جنوبی کوه سهند و در ۱۳۵ کیلومتری جنوب مرکز استان واقع شده است.

در سال ۱۳۸۷ خورشیدی طرح ایجاد منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی در این منطقه به تصویب دولت رسید.

مراغه که به باغ شهر ایران و پایتخت نجوم ایران شهرت دارد جزو ده شهر تاریخی ایران میباشد.
سالانه گردشگران خارجی و ایرانی زیادی از مراغه دیدن میکنند.

مراغه با فضای سبز وباغهای متعدد در داخل شهر همچنین رودخانه زیبای صوفی چای که از مرکز شهر میگذرد یکی از مهمترین مراکز توریستی و گردشگری در استان آذربایجانشرقی بحساب می آید؛

خیابانهای مشجر ودرختان سر به فلک کشیده زیبایی خاصی به خیابانهای مراغه بخشیده است.
مراغه همچنین دومین کهن شهر آذربایجان بعد از ارومیه میباشد این شهر از دوران قبل از اسلام‌آباد بوده‌است اما قرن‌های ۱۲ تا ۱۴ میلادی دوران رشد و شکوفایی آن است؛

زمانی که پایتخت سلسله‌های متعدد محلی از جمله احمدیلیان و اتابکان آذربایجاناتت بوده‌است و در نهایت مرکز حکومت ایلخانی قرار داده شد.

مراغه به لحاظ بافت غنی تاریخی و فرهنگی، با بیش از ۳۰۰ اثر ثبت شده ملی، جزء ۱۰ شهر برتر کشور محسوب می‌شود.

مراغه با دارابودن ۲۶ کیلومتر مربع مساحت (سال ۱۳۹۴ خورشیدی) و ۱۷۵٬۲۵۵ نفر جمعیت (سال ۱۳۹۵ خورشیدی)؛

دومین شهر بزرگ پس از تبریز و دومین شهر پرجمعیت استان پس از تبریز به شمار می‌رود.

به قدمت دایناسورها

مراغه اگرچه اعتبار تاریخی‌اش را از دوران حضور خواجه نصیرالدین توسی و دوره ایلخانان می‌گیرد.

اما یادگارهایی که در شهر قرار دارد نشان از سابقه بسیار طولانی آن دارد.

در سال 1840 کنسول روسیه در تبریز مقدار زیادی سنگواره و استخوان کشف کرد که نشان می‌داد حیات در این شهر بیشتر از پنج میلیون سال بوده است.

در نقشه جهان بطلمیوس شهری به نام مارکیانا وجود دارد که تقربیا همان جایی است که ما امروز به اسم مراغه می‌شناسیم.

جغرافیدان یونانی البته در کتابش هم، این اسم را در نام دریاچه بزرگ این منطقه یعنی دریاچه ارومیه تکرار می‌کند.

کسروی یکی از پژوهشگران مشهور ایرانی است که ریشه نام مراغه را در لغت مراوا یا ماراوا جست‌وجو کرده که در زبان و ادبیات ایران باستان به معنی جایگاه مادها بوده‌است.

این همان شهری است که در کتاب‌های جغرافی قرن سوم و چهارم هجری به افزاره روح یا افراه رود از آن یاد شده است.

یاقوت حموی؛ جغرافیدان مشهور قرن هفتم هجری در معجم‌البلدان، افراه رود را پایتخت سلسله‌هایی مانند اتابکان آذربایجان می‌داند.

این شهر در زمان مادها یکی از شهرهای مهم ایران بود.

منابع تاریخی نوشته‌اند؛ زمانی که مارک آنتونی؛

سردار روم پایتخت آتروپاتکان یا همان آذربایجان امروزی را در دوران اشکانیان محاصره کرد این شهر را تسخیر کرد.

هرچند که دلاوران آتروپاتکان و پارت ماراکیا را از دست آنها خارج کردند، اما در مدتی که در این شهر بودند معابدی را ساختند که بیشتر از آنها خواهیم گفت.

مراغه در سال 22 هجری توسط مسلمانان فتح شد و جز یک روایت غیر‌قابل تایید که در دوره‌ای افشین سردار ایرانی در آن حکومت کرد تا سال 618 خیلی در تاریخ رد‌پایی ندارد.

در این سال بود که با حضور مهمانان ناخوانده سرنوشت این شهر آرام دچار تلاطم شد.

چنگیزخان مغول در سال 616 به بهانه کشته‌شدن بازرگانان و فرستادگانش به دربار خوارزمشاه، به ایران حمله کرد.

سپاه‌ خان‌مغول در صفر 618 به دروازه‌های مراغه رسید و این شهر را بعد از یک هفته درگیری و خونریزی و غارت و سوزاندن تصرف کرد.

مراغه در سال 22 هجری توسط مسلمانان فتح شد

مراغه تا حمله دوم مغولان در 656 در دوران هلاکو چندبار میان خوارزمشاهیان و خان‌های مغول دست به دست شد.

هلاکو‌خان مغول در سال 656 با حمله وسیع با تسخیر بغداد و کشتن المعتصم بالله خلیفه بغداد در صفر همان سال به سمت آذربایجان آمد.

او که از دشت‌های آسیای مرکزی آمده بود وقتی به مراغه رسید مفتون آب و هوا و آبادانی این شهر شد .

حکومت ایلخانان را در این شهر بنیان گذاشت و از این به بعد بود که مراغه پایتخت ایلخان مغول شد.

در کنار او عطاملک جوینی و خواجه نظام‌الملک توسی قرار داشتند.

به پیشنهاد خواجه نظام‌الملک توسی مشاور بزرگ و دانشمند هلاکو و دستور هلاکو خان، دانشمندان معتبر از شهرهای مختلف به مراغه دعوت شدند و در کنار خواجه بزرگ رصد‌خانه و نظامیه بزرگی را بنیان گذاشتند.

مراغه شهر ادیان هم بود.

خود هلاکو، بودایی بود و همسرش دوقوز خاتون و مادرش مسیحی بودند.

این زمینه مناسبی بود تا مسلمان و ارمنی و رومی ‌و بودایی یادگارهای‌شان را در این شهر بگذارند.

هلاکو در شب یکشنبه ۱۹ ربیع‌الثانی ۶۶۳ برابر با ۲۷ بهمن ۶۴۳ شمسی درگذشت و با مرگش پایتختی هم از مراغه به همراه آباقا‌؛ جانشینش رخت بربست.

با این حال مراغه با وجود رصد‌خانه مشهورش شهر علم و دانش باقی ماند‌؛

رصد‌خانه‌ای که حالا یکی از جاذبه‌های دیدنی این شهر است.

آثار تاریخی

مراغه به لحاظ بافت غنی تاریخی و فرهنگی، با بیش از ۳۰۰ اثر ثبت شده ملی؛

جزء ۱۰ شهر برتر کشور محسوب می‌شود.

مزارهای پنج‌گانه مراغه
این پنج بنای متعلق به قرن‌های ۶ تا ۸ هجری، برجسته‌ترین بقاع واقع در این شهر هستند:

«گنبد سرخ» یکی از بهترین نمونه‌های بناهای آجری ایران است.
معبد مهر که باید آن را در ردیف یکی از نخستین سکونتگاه‌ها و معابد بشر پیش از تاریخ محسوب کرد از تاریخ ناگفته مراغه حکایت دارد.

این معبد در زیر یک گورستان تاریخی قرار دارد و با خاک‌برداری، بخش‌هایی از آن، خود را نمایان کرده؛

اما همچنان بخش عمده‌ای ازآن در زیر خاک قرار دارد.

گنبد سرخ

در بین پنج بقعهٔ واقع در مراغه قدیمی‌ترین است که در آذربایجان بیشتر به گنبد قرمز مشهور است.

تاریخ احداث بنا ۱۵ شوال ۵۲۵ هجری قمری است و در جنوب غربی شهر واقع شده‌است.

برج مدور

احداث این بنا در تاریخ رجب ۵۶۳ هجری قمری به پایان رسیده‌است.

این بنای مدور که از گنبد و سقف آن چیزی بر جا نمانده‌است در کنار گنبد کبود قرار دارد.

گنبد کبود


در فاصلهٔ حدود ۱۰ متری برج مدور بنایی به شکل منشور ده‌وجهی وجود دارد که مردم محلی آن را «قبر مادر هلاکو» یا «گؤی برج» (به معنای «برج کبود») می‌نامند.

البته با توجه به کتیبه‌های حک شده بر بنا که آیاتی از قرآن در آن‌ها به چشم می‌خورد ادعای نسبت این بنا با مادر مسیحی هلاکو مردود است.

گنبد غفاریه


تاریخ احداث این مقبره در فاصله سال‌های ۷۲۵ تا ۷۲۸ هجری قمری است.

این بنای مربعی شکل در شمال غربی شهر و در کنار رودخانه صوفی قرار دارد.

گوی برج

این بنا در محلهٔ اتابک، کوچهٔ سبزیچی‌ها قرار داشت که در طول سال‌های ۱۳۱۵–۱۳۱۶ هجری شمسی به کلی ویران شد و امروزه اثری از این بنای مدور وجود ندارد.

رصدخانه مراغه


پس از انتخاب مراغه به عنوان پایتخت از سوی هلاکو، به تقاضای خواجه نصیرالدین طوسی موجبات ایجاد رصدخانه‌ای بر تپه‌ای در شمال غرب شهر فراهم شد.

خواجه اقدام به تأسیس این رصدخانه کرد و زیج ایلخانی را در این رصدخانه تدوین نمود.

همچنین دانشمندانی را از اطراف و اکناف به مراغه دعوت کرد و با همکاری آنان مرکزی علمی تشکیل داد.

آرامگاه اوحدی

مقبرهٔ رکن‌الدین ابوالحسن مراغی در باغی متعلق به فرقه‌ای از اهل حق مراغه قرار دارد.

این مقبره در سال ۱۳۵۲ تجدید بنا شد، این عملیات شامل ساخت گنبدی از بتون آرمه (سنگ مقبره قبلی به موزهٔ آرامگاه منتقل شده‌است)، محوطه‌سازی و ساخت کتابخانه بود.

در جوار این آرامگاه، مقبرهٔ دیگری متعلق به پیری به نام سرخوش بیگ وجود دارد که در هم‌زمان با اوحدی می‌زیسته‌است.

این مقبره مورد احترام و زیارت‌گاه دسته‌ای از مریدان علی بن ابیطالب به نام گوران‌ها می‌باشد.

معبد مهر مراغه

این بنای تاریخی را متعلق به دورهٔ اشکانی و جایی می‌دانند که آیین مهرپرستی در آن اجرا می‌شد.

اهالی منطقه این محوطه را با نام‌هایی مانند «امامزاده معصوم مراغه‌ای»، «خانقاه»، «اجاق» و «اولیاء» نامیده‌اند و مناطقی مانند «معبد»، «قبرستان»، «اصطبل»، «چله خانه» و یک محوطهٔ تاریخی دارد که به‌نظر می‌رسد قبرستانی مربوط به عصر آهن است.

معبد «مهر» نیایشگاه زیرزمینی و محل پرستش خورشید و برگزاری آیین مهرپرستی در جنوب روستای ورجوی مراغه به صورت زیرزمینی و صخره‌ای بنا شده‌است.

پیروان آیین مهر، آن را با تراشیدن قطعه سنگی عظیم از جنس شیست با دهانه‌ای به عرض ۵/۴ متر به وجود آورده‌اند.

این بنا را از نظر حجم کار و دقت هنرمندانی که در امر حجاری آن دخیل بوده‌اند می‌توان جزء نمونه‌های ارزنده ستایشگاه‌های کهن دانست.

با توجه به این که مشخصه معماری صخره‌ای تا دوران هخامنشی سطوح مسطح و راست گوشه بدون خطوط منحنی چه در درگاه‌ها و چه در پوشش سقفها می‌باشد .

در واقع این همان نکته‌ای است که ما را به پیشینهٔ معبد مهرورجوی و به دورهٔ اشکانی راهنمایی می‌نماید.

این مجموعه باستانی شامل قبرستان، معبد و یک محوطه تاریخی می‌باشد.

مراغه شهری که روزگاری مرکز اسکان تمدن‌های بزرگ انسانی بوده و اکنون فراموش شده میراث داران ایشان است.

برای آشنایی با تاریخ مراغه نمی‌توان از آثار بسیار کهن مهرابه‌های مراغه به سادگی گذشت.

مهرابه‌ها نیایشگاه‌های مهرپرستان در دنیای باستان بوده‌است.

مهرپرستی دینی ایرانی بوده که پرستش خورشید از اجزای اصلی آن به شمار می‌رفته‌است.

دینی که از ایران در دوره‌ای نیز به اروپای غربی رخنه کرد.

اما اکنون از مهرابه‌های کهن در این شهر تنها معبد مهرو معابد (غارهای) اطراف رصدخانه مراغه به یادگار مانده‌است و بس.

گرچه اکنون از معبد مهرجز نامی و نشانی دیگر چیزی باقی نمانده؛

اما کماکان نشان از تاریخچه بسیار غنی این سرزمین تاریخی دارد.

مهر یا میترا خدایی بوده که پرستش او در غرب تا شمال انگلستان و در شرق تا هند، هزاران سال رواج داشته‌است .

هنوز هم مورد احترام زرتشتیان است.

پیروان مهر او را فرشته مهر و دوستی و عهد و پیمان و مظهر فروغ و روشنایی می‌پنداشته‌اند.

آنها بر این عقیده بودند که مهر در غاری متولد شده‌است.

از این‌رو هر جا غاری می‌یافتند، در آن به پرستش و نیایش مهر می‌پرداختند و آن مکان را «مهرابه» می‌گفتند.

 قیزلار قلعه‌سی

قلعه قیزلار قلعه‌سی مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مراغه، بخش مرکزی؛

روستای قره ناز واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سوغات و صنایع دستی شهرستان مراغه

مراغه شهری است که با توجه به موقعیت ممتاز جغرفیایی آن و قرار گرفتن در منطقه سر سبز آذربایجان و در کنار دامنه سهند و با درختان سر به فلک کشیده با انواع میوه‌های گوناگون بستر مناسبی را برای به وجود آمدن انواع سوغاتی فراهم کرده است.

وفور محصولات مورد توجه مردم سخت‌کوش و خوش‌ذوق و سلیقه مراغه‌ای قرار گرفته است .

و بهترین استفاده را از این فرصت کرده‌اند و سوغاتی‌های مختلفی را در نوع و شکل‌های گوناگون برای مراغه رقم زده‌اند.

بارزترین سوغاتی‌های مراغه صابون و سجوق مراغه است.

سایر سوغات مراغه نیز در بیشتر شهرهای کشور با نام مراغه شناخته شده است.

قابل ذکر است که سوغات مراغه هیچگاه از چشم گردشگران و مهمانان داخلی و خارجی به دور نمانده و با طمع لذیذش کام آنها را شیرین می‌کند و کمتر کسی پیدا می‌شود که از مراغه با دست خالی به وطن خود باز گردد.

صابون مراغه، شوینده‌ای با ۲۰۰ سال اعتبار

 

تا پیش از تولید صابون‌های صنعتی، در بیشتر شهرهای ایران مردم از صابون مراغه استفاده می‌كردند.

هم اكنون نیز در بازار سنتی همه شهرهای ایران، صابون‌های سنتی مراغه طرفداران زیادی دارد.

این صابون از دنبه گوسفند و سود سوزآور تشكیل‌ شده و در ساخت آن از مواد شیمیایی استفاده نمی‌شود.

امروزه نیز با وجود رواج صابون‌های صنعتی، این نوع صابون همچنان به‌عنوان یكی از شوینده‌های سنتی رایج میان خانواده‌های ایرانی مورد استفاده است.

صابون مراغه در سه رنگ سفید، زرد و سیاه تولید می‌شود و معروف‌ترین نوع آن صابون زرد است.

تنها فرق صابون زرد و سفید در رنگ آنهاست .

ولی صابون سیاه از ضایعات این صابون‌ها به وجود می‌آید و قدرت پاک كنندگی آن نسبت به بقیه كمتر است.

در برخی موارد به تركیبات صابون سیاه، سدر و رنگ حنا اضافه می‌شود.

كه در این صورت صابونی مناسب برای رفع شوره سر، ریزش مو و تقویت پیاز مو است.

خشکبار مراغه

به دلیل وجود باغهای فراوان در مراغه و روستاهای اطراف آن فرصت مناسبی برای کشاورزان و باغداران قرار داده است.

که از محصولات خود در شکل‌های مختلف از جمله به صورت خشکبار استفاده کنند.

محصولات خشكباری كه از دیرباز در این منطقه تهیه می‌شود عبارتند از:

گونه‌های مختلف كشمش, مغز بادام و گردو، فندق، قیسی، آلوچه و غیره.

این مصولات با كیفیتی بی‌نظیر و تناژ بالا در كارخانه‌های بسته‌بندی مراغه تنظیف و بسته‌بندی و صادر می‌شود.

قابل ذكر است كه مراغه در پرورش سیب و انگور و خشكبار، شهرت جهانی دارد.

و محصولات آن به كشورهای اروپایی صادر می‌گردد.

عسل طبیعی دامنه سهند

طبیعت وحشی و دست نخورده دامنه سهند با گل‌های خوش عطر و گوناگون, زنبور عسل‌ها را به سوی خود می‌خواند .

بهترین عسل‌ها را رایگان به آنها تقدیم می‌كند كه از بهترین عسل‌های دنیا می‌توان عسل دامنه سهند را نام برد.

عسل دامنه سهند به وفور در این مراغه تهیه می‌شود و تامین كننده عسل بازارهای داخلی و خارجی است .

در سایه همین كیفیت و مرغوبیت، عسل مراغه مورد تایید استاندارد مواد غذایی كشور سوئد و دیگر كشورهای اروپایی شده است.

درباره ی hz73

همچنین ببینید

تله کابین نمک آبرود

تله کابین نمک آبرود

تله کابین نمک آبرود نمک‌آبرود شهرکی گردشگری و ویلایی است در استان مازندران ایران. این …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *