خانه / سرگرمی / قلعه رستم سیستان

قلعه رستم سیستان

قلعه رستم سیستان

قلعه رستم، در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل، بعد از شهر سوخته خارج از جاده اصلی بنایی وسیع و مربوط به دوران صفوی – سلجوقی است. محوطه‌ای که قلعه در آن قرار دارد معروف به محوطه حوض‌دار است.

در این منطقه بقایای یک شهر باستانی با آجرکاری و ساختمان‌های متعدد و سردر ورودی، برج نگهبانی و ۱۵برج دفاعی است.

تاریخچه

این قلعه بزرگ‌ترین قلعه دوران صفوی و مربوط به خوانین سیستانی در زمان صفویان بوده است که با عناوین رئیس‌رستم و رئیس‌بهمن و… در منطقه حوض‌دار حکومت میکردند. این منطقه و عظمت آن جنبه افسانه‌ای داشته و انتساب آن به نام آورترین شخصیت سیستان یعنی رستم در شاهنامه است.

در مجموع حدود ۱۵ تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ نیز در این نواحی وجود دارد. باستان شناسان تعدادی سکه نقره مربوط به پوراندخت ملکه ساسانی در این منطقه کشف کرده‌اند.

این آثار به علت پرت بودن از جاده اصلی مورد توجه گردشگران و مردم منطقه نشده لذا به علت عدم آگاهی مسافران مورد توجه تعداد اندکی از گردشگران قرار می‌گیرد.

این قلعه به علت نبود اعتبارات مالی و منابع انسانی، سیر فرسایشی را طی می نماید و حفاری‌های غیرمجاز در این قلعه باعث سرعت بخشیدن به تخریب این بنای عظیم تاریخی شده است.

متاسفانه به دلیل دور بودن قلعه رستم که یکی از جاذبه های گردشگری زابل و جاهای دیدنی زابل ست از جاده اصلی، این بنای افسانه ای مورد توجه مسافران و گردشگران استان سیستان و بلوچستان قرار نمی گیرد.

و البته نبودِ منابع انسانی و مالی و همچنین حفاری های غیر مجاز در قلعه رستم باعث سرعت بخشیدن تخریب این بنای عظیم تاریخی شده است.

علاوه بر عوامل مذکور، تغییر مسیر رودخانه ی هیرمند نیز در خرابی این بنا نقش داشته است. اوج دوران آبادانی قلعه رستم به زمان صفویه و حاکمیت ملوک کیانی سیستان برمی گردد. و عظمت قلعه رستم در منطقه ی سیستان و بلوچستان، به این منطقه که یکی از جاذبه های گردشگری زابل ست، جنبه ای افسانه ای تاریخی بخشیده و به همین علت نامِ بزرگترین و نام آور ترین شخصیت سیستان و بلوچستان یعنی رستم؛ بر این بنا گذاشته شده است. مجموعه ای حدود 15 تپه، مربوط به پیش از تاریخ نیز در این منطقه وجود دارد. باستان شناسان نیز تعدادی سکه ی نقره در این منطقه کشف کرده اند که مربوط به پوراندخت پادشاه ساسانی بوده است.

عناصر اصلی قلعه رستم

عناصر اصلی معماری قلعه رستم که یکی از کی از جاذبه های گردشگی زابل و جاهای دیدنی زابل هست، عبارت است از سر در ورودی که در جنوب شرقی آن قرار دارد، برج های نگهبانی و تدافعی متصل به حصار قلعه، خندق، یخدان و از همه مهم تر قسمت شاه نشین آن و سایر تاسیسات مسکونی داخل قلعه که تا حدود زیادی تخریب شده است.

اولین چیزی که در قلعه رستم زابل نظرها را جلب می کند، هیبت و صلابت دروازه های ورودی و 15 برج تدافعی اطراف آن است که با شکوه تمام همچنان استوارند.

 

وضعیت فعلی قلعه رستم زابل

با مطالعه و توجه به آثار تاریخی و همچنین آثار باقی مانده از قلعه رستم و دقت در سفالینه های سطحی، احداث این قلعه را می توان به اواسط قرون اسلامی نسبت داد که تا دوره ی صفویه مورد استفاده قرار گرفته است.

متاسفانه در اثر عوامل جویِ اجتناب ناپذیر، هم اکنون این امارت به ویرانه ای تبدیل شده است و تنها 4 برج و 12 ورودی آن قابل مشاهده است. البته اسکلت بندی بسیاری از بناهای آن از جمله اطاق ها و آب انبار پابرجاست و به نظر این بنا چهارصد یا پانصد سال میش متروک شده است.

در این منطقه تا کنون کاوش های باستان شناسی و علمی صورت نپذیرفته اما تکه های سفال های لعابدار و بدون لعاب ریخته شده حکایت از تاریخ طولانی این امارت در سیستان دارد.

امروزه نمای خشت و گلی این قلعه ی افسانه ای و عظمت آن در کویر سیستان منظره ی بی نظیری به وجود آورده که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند. بنابراین بازدید قلعه رستم که یکی از جاذبه های گردشگی زابل و جاهای دیدنی زابل ست را از دست ندهید.

درباره ی hz73

همچنین ببینید

کاخ موزه سعد آباد

کاخ موزه سعد آباد

کاخ موزه سعد آباد مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد به مجموعه عمارت‌ها و کاخ‌هایی گفته می‌شود. …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *